Laboratorium Badań Materiałów

Uznanie technologii spawania

 

Uznanie technologii spawania – udowodniona zdolność właściwie opracowanej i praktykowanej w przedsiębiorstwie technologii spawalniczej na poziomie wymaganym przez organizacje nadzorujące lub przez zleceniodawcę.

 

UWAGA!! Nasza firma nie przeprowadza całego procesu uznania technologii spawania, wykonujemy jedynie badania niszczące i nieniszczące potrzebne do uzyskania uznania przez certyfikowaną do tego jednostkę.

 

 

Etapy uznania technologii spawania wg PN-EN ISO 15614-1:2008

    1. Analiza produkcji spawalniczej (metoda spawania, gatunek materiału podstawowego i dodatkowego, wymiary elementów, rodzaj złącz – ilość, grubość, średnica, pozycje spawania),
    2. Wytypowanie złącza próbnego
    3. Opracowanie wstępnej instrukcji technologicznej spawania – pWPS,
    4. Wykonanie złącza próbnego,
    5. Badania nieniszczące i niszczące technologii spawania,
    6. Wydanie protokołu kwalifikowania technologii spawania WPQR przez jednostkę notyfikowaną,
    7. Opracowanie instrukcji technologicznej spawania – WPS

uznanie technologi spawania

 

 

Definicje terminów zawartych w tekście:

  • Instrukcja technologiczna spawania WPS

    Welding procedure specification – instrukcja zawiera opis przebiegu procesu spawania oraz wszystkie czynniki dotyczące robót spawalniczych.

  • Wstępna instrukcja technologiczna spawania pWPS

    Preliminary welding procedure specification – podstawa dla procesu uznania według jednej z wybranych technik.

  • Protokół uznania technologii spawania WPQR

    Welding procedure qualification record – dokument zawierający wszystkie informacje do uznania wstępnej instrukcji technologicznej spawania – pWPS.

  • Technologia spawania

    Proces, którego wynikiem jest spoina z udokumentowanymi składnymi wpływającymi na jego przebieg oraz rezultat.

 

Specyfikacja i kwalifikowanie technologii spawania metali – Badanie technologii spawania:

  • spawania łukowego aluminium i jego stopów wg PN-EN ISO 15614-2
  • spawania żeliw niestopowych i niskostopowych wg PN-EN ISO 15614-3
  • spawania łukowego odlewów aluminiowych wg PN-EN ISO 15614-4
  • spawania łukowego tytanu, cyrkonu i ich stopów wg PN-EN ISO 15614-5
  • spawania łukowego i gazowego miedzi i jej stopów wg PN-EN ISO 15614-6
  • napawania wg PN-EN ISO 15614-7
  • spawania rur z płytami sitowymi wg PN-EN ISO 15614-8
  • spawania podwodnego suchego wg PN-EN ISO 15614-10
  • spawania wiązką elektronów i wiązką promieniowania laserowego wg PN-EN ISO 15614-11
  • zgrzewania oporowego wg PN-EN ISO 15614-12 (punktowe, liniowe, garbowe) i wg PN-EN ISO 15614-13 (doczołowe, iskrowe)
  • spawania hybrydowego laser-łuk spawalniczy wg PN-EN ISO 15614-14

 

Zalety posiadania uznanych technologii spawalniczych:

  • konieczne do realizacji rzetelnych struktur spawanych, zgrzewanych lub lutowanych;
  • konieczne do uzyskania certyfikatu systemu jakości w produkcji spawalniczej – PN-EN ISO 3834-1÷5;
  • daje pewność uzyskania prawidłowych złączy spawanych, zweryfikowanych podczas wcześniejszego badania technologii;
  • eliminuje koszty produkcji wynikające z konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań i analiz
  • usprawnia proces przekazywania klientowi wyrobu gotowego
  • zaleta przy ubieganiu się o kontrakty
  • usprawnia terminowość przebiegu procesów jak i całych zleceń

 

Kontrola i badania złączy próbnych

Tabela

Szkic elementu próbnego Symbole Rodzaj i zakres badań Uwagi Dodatkowe
Spoina czołowa Przygotowanie brzegów wg pWPSspoina czołowa a = min 150b = min 350O – pomiar twardościM – badania makroskopowe

R – próba rozciągania

G – próba zginania

U – próba udarności

D – średnica zew.

t – grubość ścianki

VT- Badania wizualne

UT – badania ultradźwiękowe

RT – badania radiograficzne

MT – badania magnetyczno proszkowe

PT – badania penetracyjne

 

Typowe przykłady pomiarów twardości

pomiary twardości spawu

 

VT/100%RT lub UT 100%MT lub PTR/2szt.

 

G/2szt.

G/2szt.

 

U/zest. I

U/zest. II

T

M/1szt.

UT tylko dla stali ferrytycznejPT dla stali nieferrytycznychRozciąganie lica

Rozciąganie grani

 

Karb w spoinie

Karb w HAZ

 

Nie wymagane (Re ≤225MPa) i dla grupy 9

Spoina czołowa Przygotowanie brzegów wg pWPSpwps przygotowanie brzegów VT/100%MT lub PT

UT lub RT

 

T

M/2szt.

PT dla stali nieferrytycznych UT tylko dla stali ferrytycznych i t > 8Dla D ≤ 50 nie stosować UTNie wymagane (Re ≤225MPa) i dla grupy 9
Spoiny pachwinowespoina pachwinowa VT/100%MT lub PTM/2szt.T PT dla stali nieferrytycznychNie wymagane (Re ≤225MPa) i dla grupy 9

 

Uwagi:

  1. Dla materiałów nieferrytycznych przeprowadza się tylko badania penetracyjne.
  2. 2 próbki do próby zginania z rozciąganiem od strony lica i 2 próbki do zginania z rozciąganiem od strony grani spoiny można zastąpić 4 próbkami zginania bocznego dla grubości t ≥ 12mm.
  3. Jeśli pWPS lub WPS nie zostały uznane na podstawie innych wymagań, należy rozpatrzyć konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań właściwości mechanicznych.
  4. 1 zestaw próbek dla spoiny i 1 zestaw próbek dla HAZ; badania wymagane jedynie dla t ≥ 12mm i jedynie wówczas, gdy wymagania, co do właściwości materiału podstawowego określają wartość udarności lub podane to jest w innych normach przedmiotowych. Jeśli nie podano temperatury próby, należy ją przeprowadzić w temperaturze pokojowej.
  5. Dla średnic zewnętrznych ≤ 50mm nie wymaga się badań ultradźwiękowych. Dla odgałęzienia rurowego o średnicy zewnętrznej > 50mm; jeśli nie można wykonać ze względów technicznych badania ultradźwiękowego należy wykonać, jeżeli to możliwe, badanie radiograficzne.